Een stap voorwaarts naar precisering van de formule van het Vakcollege

In het onderzoek ‘Een doorlopende leerweg door het Vakcollege’ wordt in opdracht van de  Werkmaatschappij Vakcollege het fenomeen Vakcollege onder de loep genomen. Een Vakcollege is een leergang voor jongeren die aan het begin van het voortgezet onderwijs weten dat ze graag een loopbaan in de techniek willen. In zes jaar tijd leren ze een technisch vak, halen ze  een vmbo- en/of mbo-diploma op niveau 2 of 3 en kunnen ze vervolgens aan de slag bij een bedrijf.  Om dat te realiseren werken binnen dat Vakcollege het vmbo, het mbo en het regionale bedrijfsleven intensief samen op het gebied van inhoud, didactiek, begeleiding en kwaliteit.

Met een vliegende start is in het schooljaar 20078/2009 het Vakcollege Techniek geïntroduceerd. Medio 2010/2011 zijn er 42 Vakcolleges met ruim 3000 leerlingen operationeel. Vakcolleges zijn relatief nieuw en er bestaan nauwelijks blauwdrukken. Daarom staan de volgende onderzoeksvragen centraal in het onderzoek dat het Kohnstamm Instituut in samenwerking met Actis Advies uit heeft gevoerd: hoe vullen de Vakcolleges de belangrijke waarden van het concept ‘Vakcollege’ in, hoe zijn ze op weg daar naar toe en hoe vullen ze samenwerking en horizontale verantwoording in om te komen tot een ononderbroken leerweg die leidt tot een vak, een diploma en een baan.

De formule Vakcollege: de kernkenmerken
De Werkmaatschappij Vakcollege heeft de volgende kernkenmerken van het Vakcollege geformuleerd.

• De technische leerloopbaan van de leerling centraal;

• Begeleiding door een klein team van professionals;
• Een kwalitatief hoogstaande opleiding;
• Een doorlopende leerlijn;

• Tegengaan van het zomerlek;
• Aansluiten bij de praktisch-concrete leerstijl;
• Sterke betrokkenheid van het bedrijfsleven;
• Regionale inbedding;
• Een vak, een diploma en een baan.

Vormgeving van het Vakcollege in de praktijk
Uit het onderzoek blijkt dat de Vakcolleges op nagenoeg alle kernkenmerken variëren in de manier waarop zij er invulling aangeven; er is dus variatie in vormgeving van de formule Vakcollege. De Vakcolleges zijn trots op dat wat men doet en wat het bij docenten, leerlingen, samenwerkingspartners en het bedrijfsleven te weeg brengt, zoals de waardering van technisch talent en de ontwikkeling ervan. De onderzochte Vakcolleges ervaren de formule niet als strak keurslijf; dat is ook wel nodig omdat de uitgangspositie, de historie en de regionale verschillen vragen om een zekere vrijheid in de uitwerking van de formule van het Vakcollege.

Samenwerking
Er is weliswaar sprake van samenwerking tussen de verschillende partijen binnen een Vakcollege, maar deze behoeft nog verdere uitwerking.  Dat baart de Vakcolleges nog wel wat zorg.

Horizontale verantwoording
Vakcolleges besteden aandacht aan horizontale verantwoording in beide richtingen: van buiten naar binnen (de omgeving brengt wensen en behoeften in in de opleiding) en van binnen naar buiten (het Vakcollege maakt zichtbaar wat het doet en wat dat oplevert). Echter, verantwoording naar de onderwijspartners binnen het Vakcollege wordt vooralsnog maar mondjesmaat gesignaleerd.

Hoe verder?
Het onderzoek is voor De Werkmaatschappij Vakcollege aanleiding de resultaten ervan te vertalen naar actiepunten. Daarmee wordt een voorwaartse stap gezet naar precisering van de formule van het Vakcollege.

Meer informatie

Glaudé, M., Voncken, E., & Eck, E. van (2011).
Doorlopende leerweg door het Vakcollege.
Rapport 855, ISBN 90-6813-919-8, € 17,00. Amsterdam: Kohnstamm Instituut/Rotterdam: Actis Advies.
download - bestel

Contactpersonen

Marjan Glaudé, MGlaudé@kohnstamm.uva.nl

Samenwerkingspartner

Actis Advies, mewvoncken@actisadvies.nl

Trefwoorden

vmbo, mbo, bedrijfsleven, Vakcollege, techniek, samenwerking, horizontale verantwoording, doorlopende leerlijn