Verankering van wereldburgerschap in het onderwijs, hoe moet dat?

Er zijn in het verleden verschillende  instrumenten ontwikkeld die leraren moeten helpen om van hun  leerlingen ‘wereldburgers’ te maken.  Onderzocht is nu hoe in de toekomst verdere verankering hiervan in het onderwijs zou kunnen plaatsvinden. De onderzoekers geven onder meer als adviezen: geef prioriteit aan het bereiken van docenten in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en de lerarenopleidingen; organiseer contacten met het onderwijsveld; zoek aansluiting bij ontwikkelingen in het onderwijs op het gebied van burgerschap en internationalisering; zoek samenwerking met strategische partners en zorg voor meer verspreiding van de goede instrumenten die er al zijn.

Evaluatie van de onderwijsactiviteiten van NCDO periode 2006-2010
De NCDO (Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling) heeft een aantal projecten gefinancierd die ‘wereldburgerschap’ in het onderwijs moeten bevorderen. Om voor de toekomst gerichte keuzes te kunnen maken heeft NCDO het Kohnstamm Instituut onderzoek laten doen naar de onderwijsactiviteiten in de afgelopen vier jaar. In een sterkte-zwakte analyse, bestaande uit documentenanalyse, interviews en een internetenquête bij gebruikers, is nagegaan welke onderwijsactiviteiten meer of minder passen bij de nieuwe koers van NCDO als kennis- en adviescentrum. Belangrijke criteria voor het oordeel waren verankering en verspreiding (bereik).

Strategieën
Om wereldburgerschap een vaste plaats te geven in het onderwijs zijn door NCDO zijn in de periode 2006-2010 vier soorten strategieën gehanteerd: het uitwerken en toegankelijk maken van het concept wereldburgerschap; het ontwikkelen van direct toepasbaar materiaal; het creëren van vindplaatsen voor mogelijkheden om wereldburgerschap in het onderwijs vorm te geven en ondersteunen bij het inbedden van wereldburgerschapsvorming in de eigen school of instelling. Elke strategie blijkt zijn voors en tegens te hebben en levert aandachtspunten en afwegingen voor de toekomstige koers van NCDO.

Afwegingen voor de toekomstige koers
Welke feitelijke keuzes gemaakt worden voor de koers in de komende jaren, is aan NCDO. In het rapport is een aantal thema’s uitgewerkt met argumenten en afwegingen die bij die keuzes van belang  kunnen zijn. Die thema’s zijn te beschouwen als ‘lessen voor de toekomst’, maar niet als een invulling van die toekomst. Voorbeelden van thema’s zijn: De betekenis van het onderwijs voor het bereiken van NCDO-doelstellingen;  Op welke doelgroepen heeft NCDO zich in het verleden gericht, welke zouden het in de toekomst moeten zijn? Aansluiten bij burgerschapseducatie en internationalisering.

Meer informatie

Ledoux, G., Derriks, M., Heurter A. en C. Pater (2011).
De verankering van wereldburgerschap in het onderwijs. Evaluatie van de onderwijsactiviteiten van NCDO, periode 2006-2010.
Rapport 865, ISBN 90-6813-928-0, € 20,00. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
download - bestel

Contactpersoon

Guuske Ledoux, GLedoux@kohnstamm.uva.nl

Trefwoorden

wereldburgerschap, internationalisering, NCDO, po, vo, lerarenopleiding